home دسته‌بندی نشده سرمایه گذاری در کشاورزی ایران (۲)

سرمایه گذاری در کشاورزی ایران (۲)

در ادامه مقاله شماره یک سرمایه گذاری در کشاورزی ایران در این مقاله ابتدا به معرفی و مقایسه بخش کشاورزی با سایر بخش های اقتصادی کشور و سپس به مبحث ترکیب تولید در کشاورزی ایران می پردازیم.

کشاورزی ایران و مقایسه آن با سایر بخش های اقتصادی کشور

بخش کشاورزی ایران به عنوان کوچکترین بخش اقتصادی، در پنجاه سال اخیر به صورت متوسط ۸/۱۲ درصد از تولیدات ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص داده است. در شرایطی که سهم بخش کشاورزی در تمام کشورها نسبت به سایر بخش های اقتصاد به صورت کاهنده می باشد، بخش کشاورزی ایران سه دوره مختلف را از لحاظ سهم کشاورزی در تولیدات ناخالص داخل، پشت سر گذاشته است. این سه دوره عبارتند از:

۱-   سال ۱۳۳۸ تا ۱۳۵۶: در این دوره با وجود رشد اقتصاد ملی به میزان ۵/۱۳ درصد سهم بخش کشاورزی در تولید ناخالص داخلی کشور از ۹/۱۸ درصد به مقدار ۳/۷ درصد تقلیل پیدا کرد.

۲-   سال ۱۳۵۶ تا ۱۳۶۷: در این دوران با وجود رشد طبیعی بخش کشاورزی، اقتصاد کشور به صورت غیر طبیعی به سبب وقوع انقلاب و جنگ تحمیلی نزول پیدا کرد. سهم بخش کشاورزی در انتهای این دوره به چیزی معادل ۹/۱۵ درصد رسید.

۳-   سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۸۷: روند کاهش سهم در بخش کشاورزی در این دوران همچون دوره اول از سر گرفته شد با این تفاوت که این روند با سرعتی کندتر از دوره اول و با نوسانات کمتری همراه بود.

از سال ۱۳۸۸ رشد اقتصاد کشور و بخش کشاورزی در آن با کندی محسوسی همراه شده و روند فزاینده سهم بخش کشاورزی از سر گرفته شده است؛ شرایطی که در وضعیت عادی تداوم آن بعید به نظر می رسد.

توجه داشته باشید که وابستگی تولیدات بخش کشاورزی به شرایط اقلیمی و طبیعی و عدم تمرکز سرمایه بر آن سبب نوسانات کمتر در این بخش شده است. وابستگی به نفت با توجه به موتور محرک بودن آن در اقتصاد ایران می توانست باعث بروز نوسانات شدید در این بخش همراه با نوسانات شدید درآمدهای نفتی و تحولات اقتصادی باشد. همچنان رخدادهای طبیعی مهمترین عامل تاثیرگذار خارجی در رشد تولیدات کشاورزی محسوب می شوند اما همین وابستگی به شرایط آب و هوایی نیز منجر به منفی شدن ۸ باره رشد و تغییر جهت ۳۵ باره در رشد تولیدات بخش کشاورزی در دوره ۵۱ ساله مورد مطالعه شده است که خود به نوعی ناپایداری محسوب می گردد.

ترکیب تولید در کشاورزی ایران

در زیر بخش های کشاورزی کشور، ترکیب تولید بدین صورت می باشد که زیر بخش زراعت و باغ در طی دوره ۵۰ ساله مورد مطالعه، بدون استثنا بزرگترین زیربخش در کشاورزی ایران بوده و به طور متوسط مقدار ۵/۵۷ درصد ارزش افزوده بخش کشاورزی به آن اختصاص می یابد. وابستگی شدید زیر بخش زراعت و باغ به شرایط محیط و آب و هوایی سبب شده است که شاخص ناپایداری این بخش از دو برابر شاخص ناپایداری زیر بخش دوم بزرگ کشاورزی کشور یعنی دامپروری (۷/۱۰ در مقابل ۹/۴) نیز بیشتر باشد. سهم دو زیر بخش خدمات و جنگل و مرتع به حدی اندک میباشد که در تحلیل سهم زیر بخش های اقتصاد کشاورزی ایران می توان به سهولت روی سه زیربخش دیگر تمرکز نمود.

در دوره مورد مطالعه، اصلی ترین زیربخش رقیب برای زراعت و باغ زیر بخش دامپروری محسوب می شود که کمترین نوسان و سرعت را در رشد خود تجربه کرده است. زیر بخش دامپروری تنها زیر بخشی از کشاورزی ایران می باشد که نرخ رشد آن از مقدار میانگین بخش کمتر بوده اما تا حدی بزرگ می باشد که رشد بالاتر زیربخش های جنگل و مرتع، خدمات و شیلات و ماهیگیری را خنثی می نماید. لازم به ذکر است سه زیر بخش اصلی اقتصاد در کشاورزی ایران زیربخش شیلات و ماهیگیری در طی دوره مورد بررسی پرنوسان ترین و سریع ترین نرخ رشد را داشته است.

برای مطالعه بیشتر به لینک زیر مراجعه فرمایید:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *